Trong suốt hành trình tìm đường cứu nước và lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải giải phóng “nửa nhân loại”, trao lại quyền sống, quyền tự do và phẩm giá cho phụ nữ. Người khẳng định: “Đàn bà con gái cũng nằm trong nhân dân. Nếu dân tộc được tự do, họ cũng được tự do; nếu dân tộc còn nô lệ thì họ và con cái họ cũng chịu chung số phận ấy.”
Sau Cách mạng Tháng Tám, trong Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945, Bác nhấn mạnh: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng… quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” Đây là chân lý khẳng định quyền con người, trong đó phụ nữ là một bộ phận không thể tách rời.
Suốt cuộc đời hoạt động, Bác luôn nhìn thấy vai trò và sức mạnh của phụ nữ đối với sự nghiệp cách mạng. Người khơi dậy truyền thống kiên cường của phụ nữ Việt Nam qua hình tượng Hai Bà Trưng và kêu gọi chị em đoàn kết đứng lên khi Tổ quốc lâm nguy. Với Bác, phụ nữ là lực lượng quan trọng trong đấu tranh giành độc lập cũng như trong xây dựng đời sống mới. Vì vậy, Người đặc biệt quan tâm giáo dục nữ giới, mở các lớp học, huấn luyện để phụ nữ có tri thức, nghề nghiệp và bản lĩnh, tham gia bình đẳng vào công cuộc kiến thiết đất nước.
Ghi nhận đóng góp to lớn trong kháng chiến chống Mỹ, Bác tặng phụ nữ Việt Nam tám chữ vàng: “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang”, đồng thời khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ.”
Bác cũng là người tiên phong đấu tranh đòi bình đẳng nam – nữ, xem đây là nội dung thiết yếu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Năm 1966, khi về thăm Thái Bình, Người nhắc lại lời Lênin: “Phụ nữ là một nửa xã hội. Nếu phụ nữ chưa được giải phóng thì xã hội chưa được giải phóng.” Bác nhấn mạnh: phụ nữ phải tự phấn đấu giữ quyền bình đẳng; còn đàn ông phải có trách nhiệm tôn trọng phụ nữ. Người trìu mến khẳng định: “Phụ nữ Việt Nam là chị em của tôi.”
Bài học kinh nghiệm – 5T về Bình đẳng giới
Gửi đến học sinh trường THPT Phạm Thái Bường, hãy cùng thực hành 5T để xây dựng môi trường học đường văn minh, an toàn:
-
Tôn trọng – Bảo vệ phẩm giá con người, không chấp nhận mọi hành vi phân biệt giới.
-
Thấu hiểu – Nhìn nhận rào cản của các nhóm giới và cư xử công bằng, nhân văn.
-
Tự chủ – Loại bỏ định kiến, không chạy theo khuôn mẫu lạc hậu.
-
Trung thực – Thẳng thắn lên tiếng trước bất bình đẳng, không bao che sai lệch.
-
Trách nhiệm – Góp phần tạo dựng môi trường học đường công bằng, nhân ái ngay từ hành động của bản thân.
Giáo dục là nền tảng khiến 5T trở thành giá trị sống, chứ không chỉ khẩu hiệu.
Bài học giáo dục
Tư tưởng của Bác về quyền con người và giải phóng phụ nữ nhắc chúng ta rằng bình đẳng giới là tiêu chuẩn của văn minh, không chỉ là lời kêu gọi. Với thế hệ học sinh – những người đang bước vào Kỷ nguyên số, tư tưởng ấy càng quan trọng: giáo dục chỉ tiến bộ khi mọi cá nhân được tôn trọng và không bị định kiến giới hạn khả năng phát triển.
Mỗi học sinh cần nuôi dưỡng ý thức tôn trọng nhân phẩm, loại bỏ định kiến với nữ giới, nam giới hay cộng đồng đa dạng giới. Chỉ khi biết yêu thương, tôn trọng và bảo vệ nhau, chúng ta mới xứng đáng với hai chữ “giáo dục”.
Tại THPT Phạm Thái Bường, bình đẳng giới không chỉ nằm trong bài học mà còn hiện diện trong từng hành vi: nói lời văn minh, ứng xử tôn trọng, hợp tác chân thành và sống vì tập thể. Từ đó hình thành một cộng đồng học sinh biết kết nối, đồng cảm và cùng xây dựng môi trường nhân văn ngay từ mái trường.
“Bạn không cần trở thành người khác để quan trọng hơn. Bạn vốn đã có giá trị theo cách của riêng mình. Giới tính không định nghĩa giá trị – chính thái độ, tri thức và lòng nhân ái mới tạo nên bản lĩnh thật sự.”